ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Go down

ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Δημοσίευση από Admin στό Σαβ Oct 30, 2010 9:38 am

Οι καταλήξεις των λέξεων είναι το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα της Ορθογραφίας.

Ευτυχώς που για το πρόβλημα αυτό η Ορθογραφία έχει βοήθεια από την κυρα - Γραμματική.

Με τη βοήθεια της Γραμματικής ξεχωρίζουμε τις λέξεις σε μεγάλες ομάδες κι έπειτα μαθαίνουμε τον κανόνα για την κάθε ομάδα λέξεων και όχι για κάθε λέξη χωριστά.

Βεβαίως έχουμε και τις ΕΞΑΙΡΕΣΕΙΣ να μας βασανίζουν... αλλά για σκεφθτείτε πόσο πιο δύσκολα θα ήταν τα πράγματα αν η κάθε λέξη γραφόταν όπως ήθελε;

Πρώτη μας δουλειά είναι να βρούμε σε ποιο μέρος του λόγου ανήκει η λέξη.

Τα μέρη του λόγου είναι δέκα.



Σ' αυτή τη ζωγραφιά προσπαθήσαμε να δώσουμε με σχήματα τη χρήση του κάθε μέρους του λόγου - μόνο και μόνο για να αρχίσουμε να μπαίνουμε λίγο στο νόημα. Δε σημαίνει δηλαδή πως η ζωγραφιά αυτή καλύπτει πλήρως και με ακρίβεια τι είναι το κάθε μέρος του λόγου.

Για να καταλάβετε τι δείχνει η ζωγραφιά πρέπει να τη δείτε σαν μία ... σκηνή θεάτρου! Θέατρο παίξατε κι εσείς πριν από λίγες μέρες. Ξέρετε επομένως πολύ καλά τι είναι η σκηνή του θεάτρου!

ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΚΥΡΑ - ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ


1. ΟΙ ΗΘΟΠΟΙΟΙ

Όπως στη σκηνή του θεάτρου υπάρχουν ηθοποιοί, έτσι και στη γλώσσα έχουμε τα διάφορα "πρόσωπα". Κι ας δούμε με χαρούμενες φατσούλες μερικά πρόσωπα:

Very Happy queen king santa afro cat pig albino rendeer elephant

Βλέπουμε φατσούλες και ανθρώπων αλλά και ζώων. πχ βασίλισσα, βασιλιάς, Αϊ - Βασίλης, γάτα, γουρούνι, τάρανδος, ελέφαντας

Στο θέατρο της κυρα - Γραμματικής συναντάμε εκτός από αυτά τα ΟΝΟΜΑΤΑ και ονόματα πραγμάτων (πχ πράγματα σαν αυτά που είχαμε κι εμείς στο έργο που ανεβάσαμε: σημαία, στεφάνι, πατερίτσα, γκλίτσα, σημείωμα, μικρόφωνο κλπ) ή και "πρόσωπα" φανταστικά που τα βλέπουμε μόνο με τη φαντασία μας. Ή, αν θέλετε, με τα άλλα μάτια, τα μάτια της ψυχής...

πχ πόλεμος, πλέξιμο, θάρρος

Δείχνουν δηλαδή μια κατάσταση (πόλεμος), μια ενέργεια (πλέξιμο) ή μια ιδιότητα (θάρρος).

Όλα αυτά τα "πρόσωπα", αληθινά ή φανταστικά, η κυρα - Γραμματική τα λέει ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΑ.

Και είναι οι ηθοποιοί, οι πρωταγωνιστές, στη σκηνή του θεάτρου της...

2. ΠΡΑΞΕΙΣ - ΓΕΓΟΝΟΤΑ

Το θέατρο για να είναι θέατρο πρέπει οι ηθοποιοί κάτι να κάνουν ή κάτι να παθαίνουν πάνω στη σκηνή. Και όχι να στέκονται ακίνητοι! Σωστά;

Οι λέξεις που μας δείχνουν τι κάνουν ή τι παθαίνουν οι ηθοποιοί λέγονται ΡΗΜΑΤΑ.

Γι' αυτό και τα ρήματα τα συμβολίσαμε με ένα βελάκι... Μεταφέρουν δηλαδή μια ενέργεια από το πρόσωπο.

Μερικές φορές η ενέργεια αυτή μεταφέρεται από το πρόσωπο σε κάποιον άλλο και άλλες φορές επιστρέφει στον ίδιο που κάνει την ενέργεια, δείχνουν δηλαδή τι παθαίνει. Έτσι τα ρήματα τα χωρίζουμε σε δυο μεγάλες κατηγορίες, τα ρήματα της ενεργητικής φωνής και τα ρήματα της παθητικής φωνής.

Ας δανειστούμε μερικά παραδείγματα από το έργο που ανεβάσαμε:

Ο στρατηγός έδωσε το παράσημο.

Μια σφαίρα βρήκε τη Λαμπρινή.


Μια πυροβολαρχία κλείστηκε απ' τα χιόνια.

Ο εχθρός ετοιμάζεται.

Ο πόλεμος συνεχίζεται.

_________________________________________________

Προσέξτε αυτά τα πέντε ρήματα. Όλα τελειώνουν στον ίδιο ήχο μα πότε γράφεται με έψιλον (ε) και πότε με άλφα γιώτα (αι).

Εδώ ακριβώς χρειαζόμαστε τη βοήθεια της Γραμματικής. Για να ξέρουμε πότε θα βάλουμε το ε και πότε το αι.

ΟΙ ΦΩΝΕΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Πρέπει δηλαδή να ξέρουμε πρώτα πρώτα σε ποια φωνή βρίσκεται το ρήμα.

Και λέει η Γραμματική:

Οι καταλήξεις των ρημάτων στην ενεργητική φωνή γράφονται με έψιλον (ε). (εκτός βεβαίως αν τελειώνουν σε άλλο γράμμα... πχ σε ει)

Το άλφα γιώτα (αι) το συναντούμε μόνο στην παθητική φωνή.

ΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

Στα παραδείγματα όμως που δώσαμε δε γράφονται όλα τα ρήματα της παθητικής φωνής με αι. Γιατί;

Πρέπει και πάλι να ακούσουμε τη Γραμματική: Μόνο στον Ενεστώτα ή στο Μέλλοντα Διαρκείας συναντάμε αι στις καταλήξεις! Σε κανένα άλλο χρόνο!

Να λοιπόν που χρειάζεται να ξέρουμε και τη φωνή αλλά και το χρόνο που βρίσκεται ένα ρήμα. Και βεβαίως να ξέρουμε ότι είναι ρήμα!

ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΡΗΜΑΤΟΣ - ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

Για κάθε ρήμα υπάρχει και ένα πρόσωπο.

Το πρώτο πρόσωπο (εγώ, το δεύτερο πρόσωπο (εσύ) και το τρίτο πρόσωπο (αυτός, αυτή, αυτό).

Μερικές φορές τα πρόσωπα είναι πολλά (πληθυντικός) και τότε όμως τα χωρίζουμε σε πρώτο πρόσωπο (εμείς), σε δεύτερο (εσείς) και σε τρίτο πρόσωπο (αυτοί, αυτές, αυτά).

Και τα πρόσωπα παίζουν ρόλο στην ορθογραφία. Και ρόλο παίζει και ο αριθμός του προσώπου, αν είναι στον ενικό (ένα πρόσωπο) ή στον πληθυντικό (δύο ή περισσότερα πρόσωπα).

Λέει λοιπόν η Γραμματική:

Με άλφα γιώτα (αι) γράφονται οι καταλήξεις του ενεστώτα και του μέλλοντα διαρκείας της Παθητικής φωνής σε όλα τα πρόσωπα του ενικού αριθμού και στο τρίτο πρόσωπο του πληθυντικού!

Ας δούμε ένα παράδειγμα:

ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ

1. (εγώ) Φαίνομαι ταραγμένος.
2. (εσύ) Φαίνεσαι ταραγμένος.
3. (αυτός, αυτή, αυτό) Φαίνεται ταραγμένος (ταραγμένη, ταραγμένο).

ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ

1. (εμείς) Φαινόμαστε ταραγμένοι.
2. (εσείς) Φαίνεστε ταραγμένοι.
3. (αυτοί, αυτές, αυτά) Φαίνονται ταραγμένοι (ταραγμένες, ταραγμένα).

_________________________________________________

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ:

Όταν γράφουμε πρέπει να σκεφτόμαστε τι μέρος του λόγου είναι μία λέξη. Αν ανήκει στα άκλιτα μέρη του λόγου (επιρρήματα, προθέσεις, συνδέσμους, επιφωνήματα) αρκεί να ανοίξουμε ένα λεξικό και να δούμε πώς γράφεται. Οι άκλιτες λέξεις γράφονται πάντα με τον ίδιο τρόπο, αφού δεν κλίνονται!

Αν όμως ανήκει στα κλιτά μέρη (άρθρο, ουσιαστικό, επίθετο, αντωνυμία, μετοχή, ρήμα) τότε θα πρέπει να φωνάζουμε την κυρα - Γραμματική και να τη ρωτάμε τι μας συμβουλεύει.

Για τα πέντε πρώτα κλιτά μέρη του λόγου (άρθρα, ουσιαστικά, επίθετα, αντωνυμίες, μετοχές) τα πράγματα είναι πολύ εύκολα. Βρίσκουμε το γένος, τον αριθμό και την πτώση και συνήθως έτσι ξέρουμε και πώς γράφεται η κατάληξη. Έχουν βέβαια και αυτά κάποιες παραξενιές αλλά το καθένα τους το πολύ πολύ να εμφανίζεται σε οχτώ διαφορετικούς τύπους. Πχ.

ΕΝΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ

Ονομαστική: ο πρόεδρος
Γενική: του προέδρου
Αιτιατική: τον πρόεδρο
Κλητική: - πρόεδρε

ΠΛΗΘΥΝΤΙΚΟΣ ΑΡΙΘΜΟΣ

Ονομαστική: οι πρόεδροι
Γενική: των προέδρων
Αιτιατική: τους προέδρους
Κλητική: - πρόεδροι

Αυτά όμως που πραγματικά μας παιδεύουν με τις καταλήξεις τους είναι τα ρήματα. Γιατί κάθε ρήμα μπορεί να εμφανίζεται σε πάρα πολλούς τύπους. Να έχει δυο φωνές και κάθε φωνή οχτώ χρόνους και ο κάθε χρόνος μία ή και περισσότερες εγκλίσεις και η κάθε έγκλιση δυο αριθμούς (ενικό και πληθυντικό) και ο κάθε αριθμός τρία πρόσωπα!!!

Δείτε το ακόλουθο παράδειγμα:





Το ρήμα "δίνω". Στην ενεργητική και στην παθητική φωνή. Ε, λοιπόν, δε μας τη δίνει που έχει τόσους διαφορετικούς τύπους; Κι έχει μάλιστα τόσα κουτάκια άδεια... Εσείς ξέρετε να τα συμπληρώσετε;

Αν όχι, φωνάξτε την κυρα - Γραμματική! Αυτή είναι η δουλειά της. Να μας βοηθάει να γράφουμε σωστά. Για να καταλαβαίνουν σωστά και οι άλλοι τι θέλουμε να πούμε.

Δεν είναι δουλειά της να μας παιδεύει. Όχι!

Γι' αυτό λοιπόν αγαπήστε τη Γραμματική. Κάντε την φίλη σας! Και όλα θα γίνουν πιο εύκολα με την Ορθογραφία!

Ειδικά με την ορθογραφία των καταλήξεων των ρημάτων. Αν μάθετε καλή γραμματική, δε θα βασανίζεστε πια με τις καταλήξεις αυτές. Έστω και αν υπάρχουν και ρήματα ανώμαλα (οι εξαιρέσεις που λέγαμε) και πάλι η ζωή σας θα γίνει πιο εύκολη!

Φυσικά δε χρειάζεται άγχος. Δεν μπορείτε να τα μάθετε όλα μέσα σε μια μέρα.

Ξεκινήστε από τα εύκολα. Να ξεχωρίζετε τα μέρη του λόγου.

Και σιγά σιγά θα μάθουμε και όλα τα άλλα...

Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων: 878
Ημερομηνία εγγραφής: 24/02/2008

Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://faros.fforumfree.com

Επιστροφή στην κορυφή Go down

Απ: ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Δημοσίευση από Admin στό Σαβ Oct 30, 2010 10:02 am

https://sites.google.com/site/tetartakia/glossa/remata

Κάνοντας κλικ στο σύνδεσμο αυτό θα βρείτε σε μορφή εγγράφου το ρήμα ΔΙΝΩ (και στην ενεργητική φωνή και στην παθητική) και μπορείτε να το "κατεβάσετε" στον υπολογιστή σας.

Αρκεί να πατήσετε για το κάθε έγγραφο τη λεξούλα Λήψη που υπάρχει κάτω από το όνομα του αρχείου.

Μετά θα ανοίξει ένα παραθυράκι και πρέπει να πατήσετε Άνοιγμα (αν θέλετε μόνο να το ανοίξετε) ή Αποθήκευση (αν θέλετε να το κρατήσετε στον υπολογιστή σας).

Στη δεύτερη περίπτωση, διαλέξτε με τη βοήθεια κάποιου μεγαλύτερου σε ποιο φάκελο του υπολογιστή θα αποθηκεύσετε το έγγραφο.

Μπορείτε επίσης τα έγγραφα αυτά να τα εκτυπώσετε! Και επομένως να τα έχετε στο χαρτί!

Θα χαρώ πολύ αν μου τα φέρετε στο σχολείο συμπληρωμένα, ώστε να δούμε παρέα αν τα καταφέρατε να κλίνετε σωστά το ρήμα "δίνω"!

Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων: 878
Ημερομηνία εγγραφής: 24/02/2008

Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://faros.fforumfree.com

Επιστροφή στην κορυφή Go down

Απ: ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Δημοσίευση από Admin στό Σαβ Oct 30, 2010 11:00 am



Διασκεδάστε με τα μέρη του λόγου!

Ένα βιντεάκι με χαρακτηριστικά παραδείγματα και από τα δέκα μέρη του λόγου!

Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων: 878
Ημερομηνία εγγραφής: 24/02/2008

Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://faros.fforumfree.com

Επιστροφή στην κορυφή Go down

Απ: ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Δημοσίευση από Admin στό Σαβ Oct 30, 2010 11:02 am

Παίξτε σταυρόλεξο με τα δέκα μέρη του λόγου!

Δοκιμάστε τις γνώσεις σας...

http://users.sch.gr//mstamati/neoglo2omrmleksynagym/NeoGlo1.htm

Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων: 878
Ημερομηνία εγγραφής: 24/02/2008

Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://faros.fforumfree.com

Επιστροφή στην κορυφή Go down

Απ: ΟΡΘΟΓΡΑΦΙΑ: ΟΙ ΚΑΤΑΛΗΞΕΙΣ ΤΩΝ ΡΗΜΑΤΩΝ

Δημοσίευση από Admin στό Σαβ Oct 30, 2010 11:08 am

Κι εδώ για εξάσκηση στην αναγνώριση:

http://users.kar.sch.gr/mstamati/merhlogou1agym.xls

Σε ποιο μέρος του λόγου ανήκει κάθε λέξη;

Θα βρείτε εκεί οδηγίες για το πώς θα παίξετε το παιγνίδι.

Αρκεί να συμπληρώνετε ένα αριθμό κάτω από κάθε λέξη και το σύστημα αυτόματα θα σας ενημερώνει αν απαντήσατε σωστά...

ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!

Admin
Admin

Αριθμός μηνυμάτων: 878
Ημερομηνία εγγραφής: 24/02/2008

Επισκόπηση του προφίλ των χρηστών http://faros.fforumfree.com

Επιστροφή στην κορυφή Go down

Επισκόπηση προηγούμενης Θ.Ενότητας Επισκόπηση επόμενης Θ.Ενότητας Επιστροφή στην κορυφή


Δικαιώματα σας στην κατηγορία αυτή
Δεν μπορείτε να απαντήσετε στα Θέματα αυτής της Δ.Συζήτησης